Miliony właścicieli psów i kotów muszą przygotować się na nadchodzące zmiany w przepisach. Rządowy projekt ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK) zakłada koniec z anonimowością czworonogów, ale i surowe sankcje dla tych, którzy nie dopełnią nowych obowiązków. Cyfrowa baza danych zdyscyplinuje nieodpowiedzialnych opiekunów i będzie realnym narzędziem w walce z bezdomnością zwierząt, za którą co roku płacą polscy podatnicy. W Bankier.pl sprawdziliśmy, co kryje się za KROPiK-iem i co warto o nim wiedzieć.
Przepełnione schroniska dla zwierząt, tysiące bezpańskich psów i kotów, ogromne koszty po stronie gmin. To tylko część problemów związanych z ochroną zwierząt w naszym kraju, nie mówiąc o postawie samych właścicieli, którzy często nie biorą odpowiedzialności za swoje czworonogi. Lekarstwem na te bolączki mogą być planowane przepisy o KROPiK, które budzą coraz więcej emocji.
KROPiK czyli nowy obowiązek dla właścicieli psów i kotów
Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów, czyli KROPiK, to projekt, którym zajmuje się obecnie Rada Ministrów. Ustawa przewiduje konieczność znakowania domowych czworonogów i wpisania ich do centralnej bazy danych prowadzonej przez Agencję Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa. Obowiązek będzie spoczywał na właścicielach psów i kotów oraz schroniskach dla zwierząt, obie grupy poniosą także koszty związane z chipowaniem i rejestracją w systemie.
KROPiK będzie gromadził dość szeroki zakres danych zarówno samego psa i kota, jak i jego opiekuna:
- Numer zwierzęcia nadany przy rejestracji, datę wpisania do bazy oraz nazwę weterynarza dokonującego wpisu,
- Numer transpondera, jego umiejscowienie i datę wszczepienia,
- Informacje o zwierzęciu – nazwa, rasa, umaszczenie, płeć, data urodzenia (jeśli jest znana),
- Dane właściciela – imię i nazwisko (nazwa), miejsce zamieszkania, adres, telefon, PESEL (lub inny dokument tożsamości), numer KRS i NIP,
- Data szczepienia przeciwko wściekliźnie,
- Pozostałe informacje np. data ubezpłodnienia, numer paszportu, data i przyczyna śmierci, adnotacja o zaginięciu zwierzęcia.
Podobny zakres danych będzie dotyczył zwierząt przebywających w schroniskach dla zwierząt, przy czym w ich przypadku w bazie pojawi się także data przyjęcia psa/kota oraz jego wydania nowemu właścicielowi.
Dostęp do danych z KROPiK otrzymają gminy, Policja, straż gminna (miejska), Inspekcja Weterynaryjna, prokuratura, sądy, weterynarze oraz upoważnione przez schroniska podmioty.
Ile właściciele czworonogów zapłacą za KROPiK?
To właściciele psów i kotów będą odpowiedzialni za zachipowanie i rejestrację swoich pupili, przy czym obu czynności będą dokonywali wpisani do osobnego rejestru wyznaczeni weterynarze bądź technicy weterynarii działający w podmiotach leczniczych. Projekt przewiduje maksymalne opłaty w wysokości 50 zł za oznakowanie psa/kota, 50 zł za rejestrację w KROPiK, a także 50 zł za zmianę/uzupełnienie danych w rejestrze. W Ocenie Skutków Regulacji resort rolnictwa wskazuje, że dla szacowanej liczby 7,66 mln psów koszt dla właścicieli wyniesie ok. 766 mln zł. Kosztami zostaną obciążeni zarówno opiekunowie zwierząt, jak i schroniska, ustawa jednak pozwala gminom na refundację opłat w zależności od ich możliwości finansowych.
Sebastian Przeniosło, prezes Farm Innovations, zwraca uwagę, że koszt chipowania zwierzęcia będzie ponoszony tylko raz, a za jego wpis w bazie nie będą pobierane żadne opłaty abonamentowe, jakie pojawiają się w przypadku komercyjnych baz psów i kotów. Na decentralizację takich rejestrów, które obecnie funkcjonują, zwraca uwagę również resort rolnictwa, szacując, że chip może w nich posiadać nawet milion psów, przy czym nie ma pewności, czy dane odnośnie miejsca pobytu pupila i jego właściciela są w nich aktualne.
Projekt ustawy o KROPiK zakłada, że opiekunowie czworonogów będą mogli złożyć wniosek o zmianę danych w bazie np. w przypadku śmierci pupila, jego ubezpłodnienia lub zaginięcia, ale również przy zmianie swoich danych. KROPiK ma zostać zintegrowany z mObywatelem, aby właściciele psów i kotów mogli sprawdzić termin szczepienia zwierzęcia czy oznaczyć je jako zaginione.
Czy w KROPiK znajdą się wszystkie psy i koty?
Podstawowym celem projektowanych przepisów jest walka z bezdomnością psów i kotów, dlatego zakłada się, że w ciągu 6 lat od wejścia w życie ustawy w rejestrze znajdą się wszystkie psy i koty. Obowiązek oznakowania i rejestracji w KROPiK będzie dotyczył przede wszystkim młodych psów – one powinny znaleźć się w bazie najpóźniej w dniu pierwszego szczepienia przeciwko wściekliźnie. W przypadku starszych zwierząt, które zachipowano przed wejściem w życie nowych przepisów, rejestracji trzeba będzie dokonać w ciągu 3 lat, także przy przeniesieniu własności pupila i czworonogów sprowadzanych z zagranicy.
Dla kotów wszczepienie chipu i wpis do rejestru musi nastąpić najpóźniej dzień przed przeniesieniem jego własności, w pozostałych przypadkach umieszczenie czworonoga w KROPiK będzie dobrowolne.
Co do psów i kotów przebywających obecnie w schroniskach, ustawa wprowadza wymóg ich oznakowania i rejestracji najpóźniej w ciągu 12 miesięcy po wejściu w życie nowych przepisów, natomiast „nowe” czworonogi trzeba będzie wprowadzić do KROPiK najpóźniej następnego dnia.
Nawet 5 tys. zł kary za brak oznakowania i rejestracji psa i kota
Inspekcja Weterynaryjna, Policja oraz straż miejska (gminna) zostały wskazane jako organy kontrolujące przestrzeganie przepisów o KROPiK. Będą one mogły legitymować właściciela psa/kota, odczytać dane z transpondera i je zweryfikować. Władze gminy również zyskują dodatkowe możliwości – będą mogły pouczyć mieszkańców o konieczności oznakowania i rejestracji czworonogów i wezwać do złożenia deklaracji o liczbie posiadanych psów i kotów, aby potem zweryfikować je w KROPiK. Rozbieżności, które wskazują na brak wpisania pupila do bazy, mogą być podstawą do zawiadomienia o sprawie policji lub straży gminnej (miejskiej), podobnie jak nieodebranie ze schroniska odłowionego psa lub kota.
Przepisy o KROPiK zabraniają nabywania i sprzedaży nieoznakowanych i niezarejestrowanych psów i kotów. Brak zachipowania / zarejestrowania zwierzęcia, uniemożliwianie kontroli przepisów przez funkcjonariuszy czy brak aktualizacji danych przez opiekunów zagrożone są karą grzywny według Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wynoszącej od 20 zł do nawet 5 tysięcy złotych.
KROPiK w walce z bezdomnymi zwierzętami
W ustawie jako podstawowy cel KROPiK-u wskazuje się ograniczenie bezdomności psów i kotów, które ma być realizowane przez ustalenie właścicieli/schroniska oraz ich danych kontaktowych, raportowanie liczby zarejestrowanych pupili jednego obywatela oraz ogółem w systemie. W 2024 roku w Polsce działały 222 schroniska, w których przebywało 76 410 psów oraz 35 290 kotów, nie licząc domów tymczasowych, azyli, przytulisk itp. Same gminy na opiekę nad bezpańskimi psami i kotami wydały w 2023 roku rekordowe 347 mln zł, problem jednak dotyka nie tylko sfery finansowej. Niektóre schroniska – co pokazał niedawny przykład z Bytomia i Sobolewa – prowadziły działalność w warunkach, które zagrażały życiu i zdrowiu zwierząt, inne zaś wręcz dopuszczały się oszustw, wielokrotnie rozliczając to samo zwierzę, zatem wprowadzenie KROPiK może ograniczyć skalę tych nieprawidłowości.
Dodatkowo centralna baza KROPiK ograniczy możliwość nadużyć, z jakimi mieliśmy do czynienia w ostatnich latach i miesiącach, polegających m.in. na wielokrotnym rozliczaniu tego samego zwierzęcia przez różne podmioty. Transparentny system identyfikacji zwiększy kontrolę nad przepływem zwierząt i środków publicznych, co jest korzystne zarówno dla samorządów, jak i dla samych schronisk działających rzetelnie. – zwraca uwagę Sebastian Przeniosło, prezes Farm Innovations.
KROPiK pozwoli uregulować sytuację każdego psa i części kotów, bowiem nie będzie przypadku, aby pupil nie posiadał chipa i wpisu w bazie. Jeśli schronisko wyłapie zwierzę, będzie mogło szybko ustalić jego właściciela, a to skróci czas przebywania czworonoga i obniży również koszty po stronie gmin. Samorządy liczą również na poprawę finansów w innym aspekcie, KROPiK bowiem ma służyć także poborowi podatku od posiadania psa. Wpływy z tej opłaty w 2023 r. wyniosły niemal 4 mld zł, ale ustawodawca ocenia, że przy maksymalnej stawce – obecnie 186,29 zł – pobranej od 5 mln psów zarejestrowanych w bazie wpływy dla samorządów mogłyby wynieść nawet 931 mln zł rocznie, nie licząc dochodów dla budżetu państwa z podatku VAT od usług chipowania i rejestracji zwierząt.
Czy centralna baza psów i kotów jest potrzebna? Opinie i wątpliwości
W trakcie konsultacji międzyresortowych pojawiły się liczne uwagi, m.in. dotyczące psów pracujących w Policji, Służbie Granicznej czy SOP. Ustawodawca umożliwił niektórym instytucjom wykreślenie takich zwierząt z KROPiK lub ukrycie części danych. Swoje opinie dotyczącą zakresu przetwarzanych informacji przedstawili także Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz Ministerstwo Sprawiedliwości, zwracając uwagę na szeroki katalog danych w bazie, do których dostęp będą miały liczne instytucje, długi okres utrzymywania danych w KROPiK (nawet 30 lat od wpisanej daty urodzenia czworonoga) oraz możliwość pozyskania danych przez osoby wcześniej karane, a pracujące np. w schroniskach. Resort rolnictwa zapewnił, że w ostatnim przypadku wprowadzi wymóg posiadania zaświadczenia o niekaralności, a okres przechowywania informacji w KROPiK wynika z samej długości życia psa, która może wynosić nawet 25 lat. Baza ma być rejestrem publicznym, ale nie powszechnie dostępnym, a korzystanie z niego powinno wynikać z konkretnych przepisów.
KROPiK może wpłynąć nawet na 15 milionów psów i kotów, nie da się zatem ukryć, że przepisy będą budzić emocje wśród właścicieli. Konieczność dopilnowania zachipowania i rejestracji zwierzęcia może wydawać się uciążliwa, ale ostatecznie może zapewnić większe bezpieczeństwo i spokój opiekunom. – Choć moja suczka jest już seniorką, a na spacery wychodzi jedynie powolnym krokiem i raczej nie odbiega od nas daleko, to cieszę się, że posiada chipa. Przed długi czas nie był on zarejestrowany, ale uznaliśmy, że jest to ważne szczególnie w obecnych niepewnych czasach. Nigdy nie wiadomo, co się przytrafi, a chciałabym, żeby w razie jakichś niekorzystnych zdarzeń można było ją szybko odnaleźć. Moim zdaniem, gdyby wszystkie psy posiadały chipy, można by było uniknąć wielu smutnych historii. – opowiada Bankier.pl Monika Kunka z Wrocławia, właścicielka golden retrievera.
Opór wobec nowych przepisów może jednak pojawić na obszarach wiejskich, gdzie problem bezpańskich psów i kotów jest nasilony, a właściciele często pozbywają się zwierząt. Opiekunowie będą musieli liczyć się z karą wysokiej grzywny, jeśli nie zgłoszą czworonoga u weterynarza, a gmina czy policja dowie się o tym, że posiada zwierzę. Korzyści z funkcjonowania KROPiK-u odczują schroniska, które będą mogły szybko zidentyfikować właściciela i przekazać mu pupila, ale również gminy – w postaci niższych kosztów opieki nad bezdomnymi zwierzętami a wyższych wpływów z tytułu podatku od psa. Dodajmy, że podobne do KROPiK rozwiązania funkcjonują także w innych krajach, np. Belgii, Francji, Hiszpanii:
Doświadczenia z krajów, które wprowadziły obowiązkowe chipowanie, pokazują, że właściciele w zdecydowanej większości podchodzą do tego odpowiedzialnie – brak rejestracji zwierzęcia w praktyce zdarza się rzadko, a system centralny pozwala szybko ustalić opiekuna w przypadku zaginięcia pupila. – podsumowuje Sebastian Przeniosło, prezes Farm Innovations.
Dodajmy, że na forum unijnym trwają prace nad rozporządzeniem PE i Rady ws dobrostanu psów i kotów oraz ich identyfikowalności, na mocy którego państwa UE będą musiały wprowadzić obowiązek chipowania i rejestracji czworonogów przed ich wprowadzeniem do obrotu oraz utworzenie krajowej bazy danych takich zwierząt. Polskie przepisy o KROPiK wpisują się w te regulacje, ale na ich wejście w życie przyjdzie jeszcze poczekać. Projekt ustawy procedowany jest przez Radę Ministrów, a po opublikowaniu przepisów przewiduje się 3-letni okres na utworzenie systemu.
Zgłoś naruszenie/Błąd
Pozytywnie
Neutralnie 
Negatywnie
Lubię to!
Super
Ekscytujący 
Ciekawy
Smieszny
Smutny
Wściekły
Przerażony
Szokujący
Wzruszający
Rozczarowany
Zaskoczony
Prawda
Manipulacja
Fake news
Oryginalne źródło ZOBACZ
Dodaj kanał RSS
Musisz być zalogowanym aby zaproponować nowy kanal RSS