Już 220 000 lat temu ludzie korzystali z kamieniołomów. Międzynarodowy zespół naukowy, na czele którego stali Manuel Will z Uniwersytetów w Tybindze i Johannesburgu, Flavia Venditti z Uniwersytetu w Tybindze oraz Svenja Riedesel z Uniwersytetu w Kolonii i Duńskiego Uniwersytetu Technicznego poinformował, że między 220 a 110 tysięcy lat temu ludzie celowo przybywali do Jojosi w RPA gdzie wydobywali hornfels. Badania dowodzą, że już w środkowej epoce kamienia nasi przodkowie podejmowali celowe działania w celu pozyskania materiału do wytwarzania narzędzi. Dotychczas sądzono, że kamień zdobywano przy okazji wędrówek czy polowań, podnosząc to, co nawinęło się pod rękę.
Na podstawie obserwacji współczesnych łowców-zbieraczy wiemy, że pozyskują oni potrzebny im materiał w dwojaki sposób. Najczęściej zbierają go przy okazji polowania lub zbierania żywności. Znacznie rzadziej organizują specjalne wyprawy po potrzebne im surowce. Na podstawie znalezisk archeologicznych stwierdzono, że znajdowane narzędzia powstały z surowców, które zbierano przy okazji. Najlepsze dowody na celowe pozyskiwanie kamienia mamy dopiero z neolitu. Nieliczne starsze przypadki specjalnie organizowanych wypraw po kamień pochodzą ze środkowej epoki kamienia ze stanowiska Tramasa w Egipcie sprzed około 166 tysięcy lat, pozyskiwania ochry w Eswatini (ok. 40 tys. lat temu) i podziemnych kopalń w Afryce, Europie i Australii sprzed ok. 40 tysiecy lat.
W Jojosi mamy liczne ślady wydobywania hornfelsu, skały metamorficznej, w tym bloki, które testowano pod kątem jakości, odłupki różnej wielkości, tysiące miniaturowych fragmentów kamiennych odpadków oraz tłuki. Ludzie obrabiali tutaj otoczaki i łupali materiał do uzyskania pożądanego kształtu skały, prawdopodobnie po to, by później zrobić z niej narzędzia, mówi doktor Will. W Jojosi znaleziono niemal wyłącznie odpady, brakuje zarówno produktów końcowych, jak i jakichkolwiek śladów innej aktywności oraz osadnictwa. To wskazuje, że do Jojosi ludzie przybywali tylko i wyłącznie po kamień. A datowanie metodą luminescencji pokazało, że robili to przez około 100 000 lat.
Analiza tysięcy artefaktów pokazuje, że łowcy-zbieracze starszej epoki kamienia przychodzili tu wielokrotnie przez dziesiątki tysięcy lat i robili jedno: łupali bloki hornfelsu, wytwarzając z nich gotowe do użycia odłupki i ostrza, po czym zabierali je ze sobą. Na miejscu nie znaleziono gotowych, użytkowanych narzędzi — brak śladów zużycia na krawędziach, brak narzędzi retuszowanych, brak dowodów polowania czy długotrwałego obozowania. Tylko łupanie i eksport surowego materiału.
Wymowna jest też wyjątkowość wyboru: w bezpośrednim sąsiedztwie dostępne były inne skały — dioryt, kwarc, kwarcyt — a mimo to nasi przodkowie ignorowali je zupełnie. Interesował ich wyłącznie hornfels z konkretnych złóż.
Odkrycie w Jojosi to dowód, że już wczesny H. sapiens był zdolny do przewidywania, że w przyszłości będzie potrzebował narzędzi oraz zaplanowania i zorganizowania wyprawy do miejsc pozyskania surowca.
Już podczas naszych pierwszych wizyt — zarówno pieszych, jak i z użyciem dronów — odkryliśmy około tuzina stanowisk, w których doskonale zachowane, niezerodowane odłupki hornfelsu były widoczne w zerodowanych osadach — absolutna rzadkość jak na stanowisko odkryte na otwartej przestrzeni, mówi Will. Podczas szczegółowych badań naukowcy zauważyli wyraźnie wyodrębnione warstwy, w których zagęszczenie artefaktów wynosiło od 200 tysięcy do 2 milionów na metr sześcienny.
Co niezwykle ważne, doktorant Gunther Möller złożył razem 353 pasujące do siebie kamienne fragmenty. Dzięki tym przestrzennym puzzlom mogliśmy dokładnie zobaczyć, gdzie i w jaki sposób odłupywano materiał oraz w jakiej kolejności. Kilka takich puzzli razem pozwala nam następnie wyciągać wnioski na temat kształtu właściwego produktu końcowego, zanim został zabrany w inne miejsce, stwierdził uczony.
Szczegóły badań zostały opublikowane w artykule Specialised and persistent raw material procurement by humans in the Middle Pleistocene.
Zgłoś naruszenie/Błąd
Pozytywnie
Neutralnie 
Negatywnie
Lubię to!
Super
Ekscytujący 
Ciekawy
Smieszny
Smutny
Wściekły
Przerażony
Szokujący
Wzruszający
Rozczarowany
Zaskoczony
Prawda
Manipulacja
Fake news
Oryginalne źródło ZOBACZ
Dodaj kanał RSS
Musisz być zalogowanym aby zaproponować nowy kanal RSS