Ceremonia miała miejsce w kopalni CzSM należącej do Ostrawsko-Karwińskich Zakładów Węglowych (OKD) w Stonawie, przy granicy z Polską. Tak zakończyła się 250-letnia tradycja górnicza Republiki Czeskiej.

Setki osób uczestniczyły w wydarzeniu, a w części oficjalnej odtworzono przemówienie prezydenta Petra Pavla, który podkreślił znaczenie ciężkiej pracy górników i wyraził im wdzięczność. Zwrócił uwagę, że w trudnych warunkach wielu nie przetrwałoby jednego dnia, a niektórzy poświęcali tej pracy dziesięciolecia.

“Dziedzictwo górnicze nie zniknie wraz z ostatnim zjazdem. Będzie żyło w charakterze lokalnych mieszkańców. Wasza pracowitość, solidarność, uczciwość i wytrzymałość to wartości, z których kraj będzie korzystał również w przyszłości. Dziękuję wam, chłopaki. Powodzenia wszystkim” – powiedział prezydent Czech.

Minister pracy i spraw socjalnych Alesz Juchelka, rodem z Ostrawy, zaznaczył, że górnictwo to nie tylko zawód, lecz praca, w której każdy polega na drugim, a w kopalni nie ma miejsca na błędy. Oddał hołd pokoleniom górników, którzy swoją pracą budowali dobrobyt kraju, często płacąc za to zdrowiem, a czasem życiem. Zapewnił, że urzędy pracy będą pomagać zwalnianym górnikom i ich rodzinom, a także wprowadzane będą korekty prawne dotyczące emerytur górniczych.

Dyrektor generalny OKD, Roman Sikora, przypomniał, że zamknięcie kopalni CzSR było planowane od dawna, a ostateczną decyzję przyspieszyły spadające ceny węgla i rosnące koszty w 2025 r. Podkreślił jednak, że firma pozostaje aktywna na rynku i przygotowuje nowe projekty, głównie w sektorze energetycznym.

Kierownik kopalni CzSM, Karel Blahut, poinformował, że ostatni wagonik węgla wydobyty w pokładzie 463 204/1 został przygotowany przez polską firmę Alpex pod kierownictwem brygadzisty Krzysztofa Miedzińskiego. Przed wyjazdem wagonika przedstawiciele władz OKD przyozdobili sztandary górniczych stowarzyszeń z Czech, Słowacji i Polski.

W części artystycznej wydarzenia pieśni górnicze i piosenki wykonał chór dziecięcy Permonik z Karwiny, a jeden z górników, od lat związany z branżą w Polsce i Czechach, odczytał po polsku wiersz.

– Nie czas rozliczać przeszłość ilością wydobytych ton. Ostatni raz już słońce wzeszło, górnictwa oznajmiając zgon. Więdną przyjaźnie, znajomości, już nie rozgrzeje uścisk dłoni. Tłum tylko zaproszonych gości usłyszy, jak dzwon kończy dzwonić. Jaka nostalgia, uśmiech jaki, co zniknie, a co będzie trwać? Żadne już nie przewidzą znaki. W oku górnika błyśnie łza. Za wiekiem wiek się wlókł powoli, aby na koniec gromem spaść. Choć na początku to zaboli, to tracąc pamięć, będzie trwać. I tak historia kołem się toczy, zabierze to, co dała ziemia. Ale nas nic już nie zaskoczy, będziemy żyć tym, czego nie ma – wybrzmiał polski akcent na uroczystości, podał PAP.

Ostatnia kopalnia w Czechach, CzSM, była najmłodszą w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim. Pierwszy wózek węgla wydobyto 19 grudnia 1968 r. z głębokości 570 m, a ostatnio eksploatacja sięgała 1300 m. Do 31 stycznia br. wydobyto łącznie 124,3 mln ton węgla.

W ostatnich miesiącach zmniejszano zatrudnienie, a kolejnych 150 górników ma zostać zwolnionych 28 lutego. Część pracowników nadal zajmuje się demontażem urządzeń, likwidacją wyrobisk i gospodarczym wykorzystaniem metanu.

Ceremonia zakończyła się górniczym orszakiem do katedry Boskiego Zbawiciela w Ostrawie, gdzie została umieszczona replika ostatniego wagonika i zostało odprawione nabożeństwo za ofiary wypadków górniczych. Jedna z katastrof w CzSM miała miejsce 20 grudnia 2018 r., kiedy w wybuchu metanu na 880 m zginęło 13 górników – 12 Polaków i jeden Czech. Fundacje i stowarzyszenia wspierają rodziny poszkodowanych, a firma OKD zapewnia dalsze zasiłki.